Co właściwie mierzy rezystancja izolacji
Izolacja przewodu ma powstrzymywać przepływ prądu poza wyznaczoną żyłą. Miernik podaje kontrolowane napięcie probiercze i sprawdza opór między odpowiednimi przewodami. Im lepiej zachowana izolacja, tym skuteczniej ogranicza niepożądany przepływ prądu.
Badanie wykonuje się na instalacji przygotowanej do pomiaru, zgodnie z jej układem i wyposażeniem. Nie jest to test wykonywany zwykłym multimetrem ani czynność do samodzielnego przeprowadzenia w domu. Wynik trzeba odnieść do badanego obwodu, napięcia pomiarowego i obowiązujących wymagań.
Jakie problemy może ujawnić pomiar
Obniżona rezystancja może wskazywać między innymi na starzenie izolacji, uszkodzenie przewodu podczas wiercenia lub remontu, zawilgocenie, przegrzanie albo błąd wykonawczy. Taki problem nie zawsze powoduje natychmiastową awarię - instalacja może pozornie działać, mimo że jej margines bezpieczeństwa jest już mniejszy.
Pomiar pomaga zlokalizować obwód wymagający dalszej diagnozy, ale sam wynik nie zastępuje oględzin i oceny całej instalacji. Elektryk analizuje go razem z informacjami o zabezpieczeniach, stanie osprzętu, wcześniejszych usterkach i warunkach panujących w budynku.
- uszkodzenie lub starzenie izolacji przewodów
- zawilgocenie obwodu albo osprzętu
- przewód naruszony podczas prac remontowych
- ślady przegrzania lub nieprawidłowego wykonania instalacji
Kiedy wykonuje się pomiar rezystancji izolacji
Rezystancję izolacji sprawdza się przy odbiorze nowej instalacji, po większej modernizacji i w ramach okresowych kontroli. Badanie jest uzasadnione także po zalaniu, uszkodzeniu mechanicznym, przegrzaniu instalacji lub wtedy, gdy wyłącznik różnicowoprądowy zadziała bez oczywistej przyczyny.
Prawo budowlane obejmuje kontrolę stanu instalacji elektrycznej i piorunochronnej, w tym stanu połączeń, osprzętu, zabezpieczeń, ochrony od porażeń oraz oporności izolacji przewodów i uziemień. Zakres konkretnej wizyty powinien jednak odpowiadać rodzajowi obiektu i celowi kontroli.
- odbiór nowej lub przebudowanej instalacji
- okresowy przegląd budynku
- kontrola po zalaniu, remoncie lub uszkodzeniu przewodu
- diagnostyka powtarzających się upływów i zadziałań różnicówki
Dlaczego przed badaniem odłącza się część urządzeń
Podczas pomiaru instalacja musi być odpowiednio przygotowana. Ograniczniki przepięć, elektronika, zasilacze i urządzenia podłączone do obwodu mogą wpływać na odczyt, a niektóre elementy nie powinny być poddawane typowemu napięciu probierczemu. Dlatego zakres odłączeń ustala elektryk przed rozpoczęciem badania.
UDT opisuje, że urządzenia mogące wpłynąć na wynik albo ulec uszkodzeniu należy odłączyć, a gdy nie jest to możliwe, sposób badania trzeba odpowiednio dostosować. To jeden z powodów, dla których pomiar powinien wykonywać fachowiec znający instalację i zasady interpretacji wyników.
Co oznacza wynik i co dzieje się dalej
W protokole znajduje się zmierzona wartość oraz ocena badanego obwodu. Nie należy interpretować pojedynczej liczby bez informacji o napięciu pomiarowym, rodzaju obwodu i urządzeniach pozostawionych w instalacji. Elektryk ocenia, czy wynik spełnia wymagania i czy potrzebne są dodatkowe oględziny lub podział obwodu na mniejsze fragmenty.
Jeżeli wynik jest nieprawidłowy, nie zawsze oznacza to wymianę całej instalacji. Czasem przyczyną jest jeden uszkodzony przewód, oprawa, puszka albo zawilgocony fragment. Pomiary pozwalają zawęzić obszar poszukiwań i zaplanować naprawę na podstawie danych zamiast domysłów. Takie badania wykonuję w Poznaniu i okolicach wraz z protokołem, jeśli jest potrzebny.